Biografia Powrót

Umberto Eco (ur. 1932, zm. 2016), jeden z najsłynniejszych naukowców i pisarzy XX wieku, pochodził z położonej w Piemoncie Alessandrii. Region ten jest położony przy granicy włosko-francuskiej. Uważa się, że Piemontyczycy mają silne poczucie niezależności, charakterem bardziej przypominają flegmatycznych Francuzów niż wybuchowych Włochów z południa.

Eco często przywoływał wychowanie w tamtejszej kulturze, które miało silnie naznaczyć jego pisarski temperament: „Niektóre elementy tamtego myślenia są dla mnie fundamentalne: sceptycyzm i niechęć do retoryki, niepopadanie w przesadę, nieczynienie pompatycznych założeń”.

Zmuszony przez ojca podjął studia prawnicze na Uniwersytecie w Turynie. Wkrótce jednak porzucił je i zaczął studiować literaturę i kulturę średniowiecza, uzyskał tytuł doktora (jego praca poświęcona była św. Tomaszowi z Akwinu). Następnie rozpoczął pracę redaktora w mediolańskiej stacji telewizji RAI. W 1959 roku został redaktorem naczelnym w mediolańskim wydawnictwie Bompiani. Jednocześnie wykładał na uniwersytetach w Turynie i Mediolanie.

W 1971 przyjął stanowisko profesora semiotyki na najstarszym europejskim uniwersytecie - w Bolonii. W swojej pracy badawczej zajmuje się m.in. semiotyką, teorią literatury, estetyką średniowieczną i środkami przekazu. Do jego najważniejszych publikacji przetłumaczonych na język polski należą: Dzieło otwarte, Pejzaż semiotyczny, Lector in fabula, Superman w literaturze masowej. Bogaty dorobek naukowy to zaledwie część obfitej i urozmaiconej twórczości Eco, obejmującej ponadto felietony, parodie literackie, komiksy, sztuki dla dzieci, przede wszystkim zaś kilka znakomitych powieści.

Wierny swemu przeświadczeniu, że podział na kulturę niską i wysoką nie ma żadnego uzasadnienia, a erudycję można z powodzeniem połączyć z sensacyjną akcją, w roku 1980 wydał swoją pierwszą powieść, Imię róży, która przyniosła mu wielką sławę i stała się jednym z największych bestsellerów w historii literatury. Przetłumaczona na trzydzieści języków, doczekała się również adaptacji filmowej. Kolejne powieści - Wahadło Foucaulta (1988) i Wyspa dnia poprzedniego (1994), Baudolino (2000), Tajemniczy płomień królowej Loany (2004) oraz najnowsze, Cmentarz w Pradze (2010) i Temat na pierwszą stronę (2015)- utwierdziły pisarską sławę Eco. Niezwykła umiejętność łączenia powieści sensacyjnej, historycznej i traktatu filozoficznego, ogromna wiedza oraz głęboka znajomość konwencji narracyjnych pozwalały mu tworzyć fabuły wielowarstwowe, atrakcyjne zarówno dla miłośników powieści detektywistycznych jak i czytelników o wyrafinowanych gustach literackich.
Po wydaniu Imienia róży (wydawnictwo przewidywało, że sprzeda 30 000 egzemplarzy, a sprzedało się ponad 9 milionów) Eco niespodziewanie stał się bohaterem świata mediów, co było dla niego jednocześnie zabawne i irytujące. Był znany z gwałtownego sposobu prowadzenia dyskusji, opisywał samego siebie jako „osobowość polichroniczną”, kogoś, kto „musi rozpoczynać wiele działań na raz, mieszając je ze sobą i łącząc". Mówił, że gdyby nie miał wielu rzeczy do zrobienia, całkiem by się pogubił.

Autor trzykrotnie odwiedził Polskę: po raz pierwszy w 1968 roku, jako mało znany włoski uczony, w roku 1996, jako słynny pisarz, oblegany przez tłumy miłośników jego twórczości, kiedy to został uhonorowany przez warszawską Akademię Sztuk Pięknych tytułem doktora honoris causa, a także w 2015, by odebrać kolejny tytuł doktora honoris causa, przyznany tym razem przez Uniwersytet Łódzki. Również i ta wizyta cieszyła się ogromnym zainteresowaniem rosnącego wciąż grona jego czytelników, którzy licznie uczestniczyli we wszystkich spotkaniach z autorem.
 

UMBERTO ECO - krótki biogram w datach

1932  - w Alessandri w północnych Włoszech urodził się Umberto Eco.

1971 -  Eco obejmuje katedrę semiotyki na uniwersytecie w Bolonii. Opracował wtedy teorię czytelnika-interpretatora, którą przedstawił w tekście Lector in Fabula. Współdziałanie w interpretacji  tekstów narracyjnych (1979 r., wyd. polskie 1994).

1980 - publikacja powieści Imię róży, która odnosi światowy sukces: 16 milionów sprzedanych egzemplarzy, tłumaczenie na 26 języków.

1988 – ukazanie się kolejnej powieści: Wahadło Foucaulta, podobnie jak w poprzedniej, wymagającej od czytelnika wiedzy i przenikliwości. Są w niej przywoływane Protokoły mędrców Syjonu. Pisarz szerzej rozwinie ten temat w Sześciu przechadzkach po lesie fikcji.
 
2000 – wydanie Baudolino, powieści, której akcja rozgrywa się w XII w. Jej bohater widzi, jak jego  kłamstwa przekształcają się w rzeczywistość.

2004  – ukazanie się Tajemniczego płomienia królowej Loany, w której pisarz porusza temat pamięci i kształtowania świadomości.

2010  – premiera Cmentarza w Pradze,  powieści kryminalno-szpiegowskej, przesiąkniętej teoriami spiskowymi i "wyjaśniającej" genezę słynnych Protokołów Mędrców Syjonu.

2015  – Eco wydaje swoją ostatnią powieść, Temat na pierwszą stronę, zapis niepokojącej wizji  współczesnego świata, kształtowanego przez media, które bynajmniej nie mogą uchodzić za wolne.

2016  – Umberto Eco zmarł w swoim domu w Mediolanie.